Başvuruda, cezaevindeki tecrit koşulları ve "umut hakkı" eksikliğinin yaşam hakkı riski oluşturduğu vurgulandı.
Batman Beşiri Kapalı Cezaevi ve Batman Açık Cezaevi’nde art arda yaşanan ölümler, dikkatleri yeniden cezaevi koşullarına çevirdi. DEM Parti Batman Milletvekilleri Zeynep Oduncu Kutevi ve M. Rüştü Tiryaki ile Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan’ın da aralarında bulunduğu heyet, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na kapsamlı bir başvuru yaparak kampüste "yerinde inceleme" talep etti.
On Günde İki Ölüm: "Münferit Değil, Yapısal"
Başvuru metninde, 13 Nisan 2026’da Mehmet Çeviren’in Beşiri Kapalı Cezaevi’nde yaşamını yitirmesinin ardından, 23 Nisan’da ise Açık Cezaevi’nde tutulan Dılbaz Abi’nin "pencereden düşme" iddiasıyla kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği hatırlatıldı. Milletvekilleri, bu iki vakayı "münferit bir olay" değil, cezaevi kampüsünde süreklilik kazanan "yapısal bir kriz" olarak nitelendirdi.
Mehmet Çeviren Raporu: 2,5 Yıllık Tecrit İddiası
DEM Parti, TUHAD-FED ve ÖHD avukatlarından oluşan heyetin hazırladığı rapora dayandırılan başvuruda, yaşamını yitiren Mehmet Çeviren’e ilişkin çarpıcı detaylar yer aldı:
- Çeviren’in yaklaşık 2,5 yıldır tekli odada tutulduğu,
- Ortak havalandırma ve sosyal haklardan mahrum bırakıldığı,
- Olaydan önce bir mektup yazdığını beyan etmesine rağmen, idarenin "not bulunamadı" açıklaması yapmasının çelişki yarattığı ifade edildi.
"Umut Hakkı" ve Mevzuat Eleştirisi
Komisyona sunulan dilekçede, ölümlerin sadece idari ihmal değil, aynı zamanda mevzuattan kaynaklanan bir hak ihlali olduğu belirtildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) "umut hakkı" kararlarına atıfta bulunulan başvuruda, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının "salıverilme umudu olmaksızın" sürdürülmesinin insan onuruna aykırı olduğu vurgulandı. 5275 sayılı Kanun’un 25. ve 107. maddelerinin yarattığı "sosyal izolasyonun" mahpuslar üzerinde ruhsal çöküşe neden olduğu ifade edildi.
Meclis Komisyonu’na Acil Çağrı
Başvuruda, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’nun daha önce yapılan uyarıları dikkate almadığı ve pasif kaldığı savunularak şu talepler sıralandı:
-
Yerinde İnceleme: Komisyonun ivedilikle Batman Cezaevi Kampüsü’ne giderek inceleme yapması.
-
Delillerin Korunması: Şüpheli ölüm vakalarındaki delil zincirinin ve kamera kayıtlarının bağımsız denetimi.
-
Yasal Düzenleme Önerisi: Ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin uluslararası standartlara ve "umut hakkı" ilkesine uygun hale getirilmesi için yasal değişiklik teklifi hazırlanması.
Dilekçede son olarak, devletin gözetimi altındaki kişilerin yaşamını koruma yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmediği ve cezaevlerindeki tecrit uygulamalarının yaşam hakkını doğrudan tehdit ettiği belirtilerek, "Tecrit yalnızca sosyal bir kısıtlama değildir; insanın fiziksel bütünlüğünü aşındıran ve yaşamı kırılganlaştıran bir rejimdir" denildi.
