Geçmiş medeniyetlerin sofralarını araştırırken, yaklaşık 3000 yıl önce Mezopotamya’da işçilerin ve tapınakların yiyeceği olan ballı arpa ekmeğinin yazılı tarifine ulaştılar.
Mezopotamya’dan Antik Roma’ya Uzanan Ekmek
Akademisyenlerin detaylı araştırmaları, bu kadim ekmeğin sadece Mezopotamya uygarlıklarında değil, Antik Roma ve Yunan dönemlerinde de yaygın olarak tüketildiğini ortaya koydu.
Öğretim Görevlisi İlker Aksoy, ekmeğin tarihi önemini somut verilerle açıkladı:
"Milattan önce 21. yüzyıla ait 3. Ur Dönemi Rasyon Tabletleri’nde işçilere günlük dağıtılan yiyecekler arasında arpa ekmeği sıkça geçiyor. Eski Babil fırıncı kayıtlarında ise tapınak ziyafetleri için 'bal ile tatlandırılmış ekmek'ten bahsedildiğini, hatta Hammurabi dönemi metinlerinde fiyatlarının bile listelendiğini gördük."
Reçete Detayları ve Pişirme Metodu
Yazılı kaynaklardaki tariflere sadık kalan ekip, ekmeği geleneksel yönteme uygun olarak, sıcak taş üzerinde pişirmeye odaklandı. Aksoy, ekmeğin içeriğinin sadeliğine dikkat çekti: ana olarak arpa unu, bal ve tuz kullanılıyor.
Modern mutfakta da uygulanan tam tarif ölçüleri ise şöyledir:
2 su bardağı arpa unu
1 su bardağı ılık su
2 yemek kaşığı bal
1 çay kaşığı deniz tuzu
Aksoy, bu çalışmanın duygusal yönüne değinerek, "12 bin yıldır üzerinde yaşadığımız topraklarda kimlerin nelerle beslendiğini öğrenmek, kıtlıklardan günümüzdeki zenginliklere uzanan insanoğlunun yolculuğuna şahit olmak, bizim için büyük bir motivasyon kaynağı oldu," ifadelerini kullandı.
Gastronomi ve Turizm İçin Yeni Hedef
Batman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İdris Demir, Mezopotamya’nın kalbinde 3 bin yıllık bir ekmeği yeniden pişirmenin taşıdığı anlamı vurguladı. Rektör Demir, ekmeğin sadece akademik bir başarı olarak kalmayacağını, aynı zamanda şehrin tanıtımına katkı sunacağını belirterek:
"Hocalarımızın bulduğu bu ekmeğin tanıtımını özel günlerde ve festivallerde yapacağız. Bunun turizm ve gastronomi açısından şehrimizin tanıtımına katkı sunacağına inanıyoruz."
Bu keşif, arkeolojik bulguların laboratuvar ortamından çıkarılıp doğrudan deneyimlenebilir hale gelmesi açısından önem taşıyor ve Batman Üniversitesi, tarihi mirası mutfak kültürü üzerinden canlandırarak yeni bir turistik değer yaratma yolunda önemli bir adım atmış oldu.
