Denizli’de 2023 yılında yaşanan bir kaza, ehliyetsiz araç kullanımı ve maddi tazminat hakları konusunda yüksek mahkemenin son noktayı koymasına vesile oldu. Yerel mahkemenin "ehliyetsiz sürücü tazminat alamaz" kararını bozan Yargıtay, "ehliyetsizlik idari bir suçtur, hak aramaya engel değildir" dedi.
Olayın Geçmişi: Ehliyetsiz Sürücüye Çarptılar
Denizli’de yaşanan kazada, ehliyeti olmayan bir sürücünün kullandığı araca başka bir araç çarptı. Aracında maddi hasar oluşan ve aracı servisteyken ikame araç kiralamak zorunda kalan sürücü, hasar ve mahrumiyet bedeli için dava açtı. Ancak davalı taraf, sürücünün ehliyetsiz olduğunu ve kaza tutanağında usulsüzlük yapıldığını savunarak davanın reddini istedi.
Yerel Mahkeme Reddetti, Bakanlık Temyiz Etti
Denizli Asliye Hukuk Mahkemesi, davacının ehliyetsiz olmasını gerekçe göstererek davayı reddetti. Ancak Adalet Bakanlığı, bu kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek dosyayı "kanun yararına temyiz" etti.
Yargıtay: "Ehliyetsizlik İlliyet Bağını Kesmez"
Dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025 tarihli kararıyla yerel mahkemenin kararını bozdu. Yüksek Mahkeme'nin kararındaki en çarpıcı noktalar şunlar oldu:
-
İdari Yaptırım Ayrı, Zarar Ayrı: Sürücü belgesinin olmaması bir idari suçtur ve cezası emniyet birimlerince verilir. Ancak bu durum, kişinin uğradığı maddi zararın tazmin edilmesine engel teşkil etmez.
-
Kusur Yoksa Hak Vardır: Kazada ehliyetsiz sürücünün herhangi bir kusuru olmadığı bilirkişi raporuyla sabitse, karşı taraf verdiği zararı ödemekle yükümlüdür.
-
Hukuki Bağ: Ehliyetin olmaması, kazanın oluşumu ile doğrudan bir sebep-sonuç (illiyet) bağı kurmaz.
Sürücüler İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu karar, ehliyetsiz olduğu halde trafikte tamamen kurallara uygun seyreden bir kişinin, kendisine çarpılması durumunda yasal haklarını arayabileceğini tescillemiş oldu. Ancak uzmanlar uyarıyor: Bu karar ehliyetsiz araç kullanmayı meşrulaştırmıyor; ehliyetsiz sürücü trafik ekiplerince durdurulduğunda yine ağır idari para cezalarıyla karşı karşıya kalacak.
