Batman’da ekmek fiyatlarına yapılan %25-30 oranındaki zam, kentte tartışmaları da beraberinde getirdi. Fırıncılar Derneği maliyet artışlarını gerekçe gösterse de, yapılan araştırmalar ve sendikaların açıklamaları bu zammın "iptal edilebilir" olduğunu ortaya koyuyor.
İşte Batman’ın Yeni Ekmek Tarifesi
Batman Fırıncılar Derneği tarafından açıklanan ve un, maya, enerji ile işçilik giderlerindeki artışların yansıtıldığı yeni fiyat listesi şu şekilde:
-
220 Gram Somun Ekmek: 12.50 TL
-
440 Gram Pide Ekmek: 25.00 TL
-
1 Kilogram Ekmek: 56.82 TL
Maliyetler mi, Fakirin Sofrası mı?
Fırıncılar un ve enerji fiyatlarını öne sürse de, son dönemdeki veriler zammın oranına yönelik ciddi soru işaretleri yaratıyor:
-
TMO Desteği: Devletin Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) aracılığıyla fırıncılara sunduğu "ucuz un" desteği devam etmektedir. Bu sübvansiyon, un fiyatlarındaki dalgalanmanın ekmeğe bu kadar yüksek oranda yansıtılmasını haksız kılıyor.
-
Enerji Sabitliği: Enerji fiyatlarında son aylarda yaşanan nispi stabilizasyon, ekmek gibi en temel gıda maddesine bu ölçekte bir zam yapılmasının "fırsatçılık" olarak yorumlanmasına neden oluyor.
Gözler Valilik ve Belediyede: "Zammı İptal Edin!"
Hukuki çerçevede, fırıncı odalarının belirlediği tarifelere karşı Batman Valiliği ve Batman Belediyesi’nin denetim ile "itiraz/iptal" yetkisi bulunuyor. Vatandaşlar, mülki idare amirlerine ve yerel yönetime şu taleplerle sesleniyor:
-
Fiyat Tespit Komisyonu Toplanmalı: Valilik, esnaf odasının bu kararını kamu yararı gözeterek yeniden incelemeli ve zammı durdurmalıdır.
-
Belediye Denetimleri Artırmalı: Batman Belediyesi, hem Halk Ekmek kapasitesini artırmalı hem de piyasadaki fahiş fiyat artışlarına karşı denetim yetkisini kararlılıkla kullanmalıdır.
Mil-Tarım Orman Sendikası: "Ekmeğe Değil, Vicdanlara Zam Yapıldı"
Mil-Tarım Orman Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Yılmaz Yıkılmaz, zammın ekonomik ve sosyolojik etkilerine dikkat çekerek halkın yanında saf tuttu:
"Batman halkının çoğunluğu asgari ücretli, emekli veya sosyal yardımla geçinen dar gelirli vatandaşlarımızdan oluşuyor. Karnını sadece ekmekle doyurabilen 'ğuraba' kesimi için bu zam, sofradaki lokmanın eksilmesi demektir. Fırıncılar kâr marjını düşünürken, halkın hayatta kalma mücadelesini görmezden geliyorlar."
"Aracılar Kazanıyor, Vatandaş Kaybediyor"
Araştırmalar, buğday üreticisi çiftçinin emeğinin karşılığını tam alamadığını, ancak fırıncıya ulaşan süreçte stokçuların ve aracıların fiyatı şişirdiğini gösteriyor. Yıkılmaz, bu duruma; "Çiftçi kazanamıyor, tüketici yiyemiyor; o halde bu fark kimin cebine gidiyor?" sözleriyle tepki gösterdi.
Ramazan Öncesi "Müjde" Beklentisi
Batman’daki hane halkı yapısının genişliği ve dar gelirli nüfusun yoğunluğu göz önüne alındığında, ekmeğe yapılan her kuruşluk zam aile bütçesinde büyük gedikler açıyor. Özellikle yaklaşan Ramazan ayı öncesi, vatandaşlar "Ekmek zammı Batman’ın gerçeğiyle bağdaşmıyor. Bizim için ekmek lüks değil, hayatta kalma maddesidir" diyerek yetkililerden zammın geri çekilmesi yönünde bir müjde bekliyor.
