İran’da 28 Aralık 2025’te fitili ateşlenen ekonomik tepkiler, 13’üncü gününde ülkeyi bir yol ayrımına sürükledi.
Tahran Kapalı Çarşı esnafının, yerel para birimi riyalin dolar karşısındaki erimesini protesto etmek amacıyla başlattığı kepenk indirme eylemi, kısa sürede siyasi bir kimlik kazandı.
Enflasyonun yüzde 40’lara ulaştığı ve alım gücünün dibe vurduğu ülkede halk, yoksulluk ve ambargoların yüküne karşı sokaklara döküldü.
Eylemlerin 250 noktaya yayılmasıyla birlikte, güvenlik güçlerinin müdahalesi sertleşti; HRANA verilerine göre şu ana kadar 42 kişi hayatını kaybederken, binlerce kişi gözaltına alındı.
Dijital Karartma Ve "Pehlevi" Sloganları
İran yönetimi, protestoların organize edilmesini engellemek adına ülkenin yaklaşık yüzde 70’inde interneti tamamen kesti.
NetBlocks’un doğruladığı bu kesintiler, özellikle rejim karşıtı sloganların yükseldiği bölgelerde yoğunlaştı. Gösterilerde dikkat çeken bir diğer unsur ise, 1979 devrimiyle devrilen Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi’nin sahneye çıkması oldu.
Pehlevi’nin sosyal medya üzerinden yaptığı "Bu sizin son şansınız" çağrısı milyonlarca izlenmeye ulaşırken, bazı kentlerde halkın eski krallık dönemine ait sembollerle yürüdüğü görüldü.
Trump’tan "Vururuz" Çıkışı Ve Bölgesel Riskler
İran içindeki hareketlilik, ABD kanadında sert bir karşılık buldu.
Başkan Donald Trump, protestoculara yönelik şiddet kullanımının sürmesi halinde İran’ı "çok sert bir şekilde vuracaklarını" belirterek açıkça müdahale tehdidinde bulundu.
Bu açıklama, Tahran yönetimi tarafından "iç işlerine müdahale" ve "dış güçlerin kışkırtması" olarak yorumlandı.
Öte yandan uzmanlar, sokaktaki halkın asıl derdinin "ekmek kavgası" olduğunu, ancak bu öfkenin yurt dışındaki siyasi aktörler tarafından manipüle edilmeye çalışıldığını vurguluyor.
7 Dolarlık Yardım Ve Derinleşen Kopuş
Devlet kanadı, tansiyonu düşürmek amacıyla halka aylık 7 dolarlık sembolik bir yardım yapılacağını duyursa da, bu adım sokaktaki öfkeyi dindirmeye yetmedi.
Üniversitelerin katılımının 2019'daki eylemlere kıyasla daha zayıf olduğu, ancak mahalle düzeyinde örgütsüz ama yaygın bir patlamanın yaşandığı gözlemleniyor.
Ambargoların çökerttiği altyapı, su krizi ve elektrik kesintileriyle birleşince, İran halkı ile yönetim arasındaki duygusal ve siyasal kopuşun daha önce hiç olmadığı kadar derinleştiği görülüyor.
