Sözlükte "azmak, taşmak" anlamına gelen bu kelime, basit bir taşkınlığı değil, bilinçli bir sapmayı ve ahlaki bir sapkınlığı işaret eder.
Kur'an'da Tuğyanın Üç Boyutu
Tuğyan, Kur'an ayetlerinde sadece mecazi değil, yer yer somut fiziki olayları dahi kapsayacak şekilde kullanılır:
1. Fiziksel Azgınlık: Kelime, bazen suyun kabarıp taşması veya terazinin denge çizgisinden sapması gibi fiziksel ölçülerin dışına çıkmasını ifade eder. Bu, evrendeki doğal düzenin bozulması demektir.
2. Manevi ve Ahlaki Sapma: Kavramın asıl ağırlığı burada yatar. İnsanların, gerçeği bildikten sonra meşru sınırları kasten aşması, zulüm, haksızlık ve tecavüzde bulunması tuğyan olarak nitelendirilir. Bu, Allah'ın kulları için çizdiği ahlaki ve hukuki sınırları tanımamaktır.
3. Tarihi Semboller: Tarih boyunca ilahi davete sürekli karşı çıkarak inkârın ve zorbalığın simgesi haline gelen Firavun ve çevresindekilerin gösterdiği aşırı azgınlık, Tuğyan kavramının somutlaşmış halidir. Kur'an, onların her türlü olumsuz davranışını bu terimle özetler.
Küfürden Kibre
Tuğyan, insan tabiatında her an uyanmaya hazır olan kibir ve benlik duygusundan beslenir. İnsan; soyluluk, zenginlik, iktidar gücü gibi gelip geçici durumlara aldanarak:
- Önce Büyüklenir: Kendini yaratılmışlık üstü bir konuma koyar. Allah'a boyun eğmeyi ve kulluk etmeyi gururuna yediremez.
- İtidalden Ayrılır: Maddi gücü veya sosyal statüsü artınca, çevresindekilerin telkinleriyle ölçülülükten uzaklaşır.
- Zulme Yönelir: Sonuç olarak ilişkilerinde adaletten ayrılır, başkalarına tahakküm etmeye ve zulmetmeye başlar, böylece tuğyan bataklığına saplanır.
Bu sebeple Kur'an'da tuğyan ile küfür ve şirk kelimeleri sıklıkla birbiriyle tamamlayıcı olarak zikredilir.
Sosyal hayatta ise tuğyan; hukuk tanımama, bozgunculuk ve ölçüde adaletsizlik gibi yıkıcı davranışlarla kendini gösterir.
İsim Olarak Tuğyan
Günümüzde nadiren de olsa erkek çocuklarına verilen Tuğyan ismi, sözcüğün taşıdığı coşkunluk ve taşkınlık gibi enerjik anlamları nedeniyle tercih edilir.
Ancak ismin "isyan etme" ve "sınırı aşma" gibi derin dini anlamları taşıması, ebeveynlerin bilinçli bir tercih yapmasını gerektiren bir boyuttur.
