Batman’ın mevcut 37 bin dönümlük yerleşim alanının yanında, imar planı tamamlanan 42 bin dönümlük yeni bir gelişim alanı bulunuyor. Yeni yollar, 50 yıllık Ulaşım Master Planı ve BAT-RAY geleceğin Batman’ını şekillendirirken asıl soru şu: Şehir büyürken trafiğini de aynı ölçekte yönetebilecek miyiz?

Batman büyüyor. Üstelik bu büyüme artık yalnız yeni binalarla değil, şehrin hangi yöne genişleyeceği ve ulaşım ağının nasıl kurulacağı üzerinden de okunuyor.

Batman’ın mevcut yerleşim alanı yaklaşık 37 bin dönüm. İmar planı tamamlanan yeni gelişim alanı ise yaklaşık 42 bin dönüm. Bu iki rakam bile önümüzdeki yıllarda nasıl bir şehirle karşı karşıya olduğumuzu anlatmaya yetiyor.

37 Bin Dönümlük Batman’a 42 Bin Dönümlük Yeni Alan

Necat Nasıroğlu Bulvarı bu dönüşümün önemli parçalarından biri. İkinci etapta 1.100 metrelik, iki gidiş iki geliş yeni bir ulaşım aksı hazırlanıyor. Amaç, yeni gelişim alanlarını ulaşım ağına bağlarken şehir merkezindeki trafik yükünü de azaltmak.

Burada Vali ve Belediye Başkan Vekili Ekrem Canalp’in ortaya koyduğu uzun vadeli şehircilik yaklaşımının hakkını teslim etmek gerekiyor. Çünkü Batman’ın büyümesini yalnız bugünün ihtiyaçlarıyla değil, gelecek on yıllarla birlikte ele alan bir planlama var.

Batman’ın 50 Yılı Planlanıyor

Batman Belediyesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi arasında kentin önümüzdeki 50 yılını kapsayacak Ulaşım Master Planı için protokol imzalandı. Mevcut trafik, nüfus projeksiyonları, kentleşme, yaya ve araç hareketliliği ile toplu taşımanın birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor.

Altyapı Master Planı da 1 milyon 300 bin kişiye hizmet verebilecek kapasitede bir altyapı öngörüyor. Bu rakamın bir nüfus tahmini değil, planlanan altyapının hizmet kapasitesi olduğunu özellikle belirtmek gerekiyor.

BAT-RAY da bu tablonun önemli parçası. Toplam 37,7 kilometre olarak planlanan raylı sistemde modelleme ve fizibilite süreci devam ediyor. Yani henüz yapılmış bir raylı sistemden değil, geleceğe dönük bir projeden söz ediyoruz.

Kuzey Şehir’de Demiryolu da Hesaba Katılıyor

Bu yaklaşımın en güncel örneklerinden biri Kuzey Şehir Bulvarı’nda karşımıza çıktı.

Bulvarın demiryoluyla kesiştiği noktada Batman Belediyesi ile TCDD arasında protokol hazırlanması kararlaştırıldı. İlk aşamada demiryolu için geçici bir deplase hat oluşturulacak; böylece bulvar çalışmaları sürerken tren seferlerinin de aksamaması hedefleniyor.

Bence burada önemli olan yalnız yeni bir yol açılması değil, karayolu ile demiryolunun birlikte düşünülmesi.

Ancak geçici çözümün ardından uygulanacak kalıcı geçiş modelinin de kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor.

Yol Yapalım Ama Şehri de Unutmayalım

Yeni yollar yalnız otomobiller için düşünülmemeli. Yaya, toplu taşıma, yeşil alan ve gelecekteki raylı sistem aynı şehir planının parçaları olmalı.

Necat Nasıroğlu Bulvarı’nın ikinci etabındaki orta refüjde yaklaşık 200 ağaç dikim alanı oluşturuluyor.

Bu olumlu. Ama şehircilikte sayı kadar sürdürülebilirlik de önemlidir.

Kaç fidan diktiğimiz kadar, beş yıl sonra kaçının yaşadığını da ölçmeliyiz.

Otopark meselesi de bunun parçası. Yeni yollar açıp seyahat şeritlerini park alanına dönüştürürsek ürettiğimiz kapasiteyi kısa sürede kaybederiz.

Kamu otopark alternatifleri üretmeli; vatandaş da çift sıra park, durak ve geçiş noktalarını kapatma konusunda sorumluluk almalı.

Şehir bize aitse, trafik kültürü de hepimizin sorumluluğudur.

Trafiği Artık Ölçerek Konuşalım

Eski Çöp Kavşağı ile Hasankeyf TÜVTÜRK Kavşağı arasında yapılan 2,5 kilometrelik alternatif yol için Canalp, trafik yoğunluğunun yaklaşık yarı yarıya azalmasını beklediklerini açıkladı.

Bu önemli ama aynı zamanda ölçülebilir bir hedef.

Yol açıldığında dönüp bakalım:

Trafik gerçekten yarı yarıya azaldı mı?

Batman’da Bugün olarak sabit güzergâhlarda navigasyon sistemlerinin tahmini yolculuk sürelerini kaydetmeye başladık. Bunun bilimsel bir trafik araştırması olduğu iddiasında değiliz. Amacımız aynı güzergâhları benzer saatlerde izleyerek Batmanlı adına bağımsız bir takip yapmak.

Çünkü trafikte bazen hissettiğimiz ile ölçtüğümüz aynı olmayabiliyor.

Biz belediyenin yerine ulaşım planı hazırlamayacağız. Bizim görevimiz Batmanlı adına sonucu takip etmek.

Yapılanı teslim etmek kadar, yapılanın sonucunu takip etmek de gazeteciliğin görevidir.

Mesele Daha Fazla Yol Değil, Daha İyi Bir Şehir

Batman için artık “Plan var mı?” sorusundan çok, “Bu plan nasıl uygulanıyor, nasıl ölçülüyor ve nasıl sürdürülecek?” sorusunu sormamız gerekiyor.

İyi şehircilik yalnız trafik oluştuktan sonra yol yapmak değildir.

Trafik oluşmadan şehri planlamak, oluşan trafiği verilerle yönetmek ve o şehre hep birlikte sahip çıkmaktır.

Kaynak: Batman Belediyesi, Ulaşım Master Planı, Altyapı Master Planı, BAT-RAY ve ulaşım projelerine ilişkin resmî açıklamalar.